Ahmet Hamdi Tanpınar - Instytut Regulacji Zegarów

Instytut Regulacji Zegarów: Turecka metafora czasu

„Instytut Regulacji Zegarów” Ahmeta Hamdiego Tanpınara to powieść, która przenosi czytelnika w fascynujący świat zegarów, ale przede wszystkim stanowi głęboką metaforę transformacji społecznej. Hayri, protagonista powieści, od dziecka tkwi w świecie zegarów: uczy się zegarmistrzostwa, dziedziczy po ciotce stary zegar i nawet w szpitalu psychiatrycznym naprawia zegary personelowi. Jego życie staje się symbolem ludzkiej natury – nieustannie dążącej do uporządkowania i zrozumienia otaczającego świata. Hayri staje się współtwórcą Instytutu Regulacji Zegarów – instytucji, która ma zrewolucjonizować tureckie społeczeństwo. Idea instytutu tkwi w uregulowaniu i unowocześnieniu pojęcia czasu pracy, co ma przynieść nową jakość w stosunkach wewnątrzspołecznych. Ta wizja jednak staje się alegorią znacznie głębszych przemian – transformacji ze stadium tradycyjnego, wschodniego, w kierunku nowoczesności, zachodniego stylu życia i myślenia. Tanpinar, poprzez symboliczne przedstawienie zegarów, ukazuje losy ludzi i przemiany społeczne w młodej tureckiej republice. Książka staje się metaforą poszukiwania własnej tożsamości narodowej w obliczu globalnych wpływów i dążenia do zdefiniowania własnego czasu. W świecie, w którym zegary odmierzają czas, Tanpinar przedstawia obraz społeczeństwa przechodzącego przez bardzo osobisty proces „ustawiania zegarów”, poszukiwania własnego rytmu i miejsca w szybko zmieniającej się rzeczywistości. Ahmed Hamdi Tanpinar był jednym z najwybitniejszych pisarzy tureckich XX wieku, znanym z twórczości charakteryzującej się głęboką analizą społeczną i psychologiczną.