Anders Rydell - Bezcenne. Naziści opętani sztuką

Bezcenne. Naziści opętani sztuką - historia zaginionych skarbów

W latach 1933-1945 nazistowski reżim, zdeterminowany do stworzenia własnego obrazu potęgi i kultury, wplątał się w szaleńczą pogoń za zdobywaniem bezcennych dzieł sztuki. Pod przywództwem Hitlera, specjalnie wyszkolone oddziały, niczym wilki w owczej skórze, przemierzały Europę, grabiąc skarbce kultury. Ich celem były nie tylko muzea i galerie, ale również prywatne kolekcje żydowskich rodzin, pozbawione wszelkiej ochrony. Najcenniejsze dzieła miały trafić do nieistniejącego "Führermuseum" - pomnika chwały III Rzeszy. Sztukę uznaną za "zdegenerowaną" - "entartete Kunst" - miały spotkać jeszcze gorsze losy: miały być niszczone lub sprzedane, by zasilić skromny budżet nazistów.

Po zakończeniu wojny znaczna część zagrabionej sztuki odnalazła się, ale ponad 100 tysięcy obrazów i rzeźb pozostaje zaginionych, jakby pochłoniętych przez otchłań historii. W ostatnich dziesięcioleciach, niczym fantomowe obrazy, niektóre z nich zaczęły wychodzić z ukrycia. Okazało się, że wisiały w najbardziej prestiżowych muzeach na świecie, np. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Sztokholmie.

Książka Andersa Rydella, "Bezcenne. Naziści opętani sztuką", to fascynująca opowieść o fanatycznym pościgu nazistów za pięknem i o dzisiejszej walce o ich odzyskanie. To historia o obrazach, rzeźbach i monetach, których wartość liczona jest w miliardach dolarów, ale przede wszystkim o spadkobiercach, którzy walczą o odzyskanie swojego dziedzictwa, o prawo do swojej przeszłości.

Anders Rydell, szwedzki autor i dziennikarz, znany jest z wnikliwych analiz historii XX wieku i umiejętności przekazywania skomplikowanych faktów w przystępny sposób. "Bezcenne" to nie tylko wciągająca opowieść o wojennej grabieży, ale także analiza moralnych i prawnych wyzwań stojących przed współczesnym światem w kontekście restytucji dzieł sztuki.