Antoni Cetnarowicz - Odrodzenie narodowe w Dalmacji. Od slavenstva do nowoczesnej chorwackiej i serbskiej idei narodowej

Odrodzenie narodowe w Dalmacji: między słowiańską solidarnością a narodową rywalizacją

"Odrodzenie narodowe w Dalmacji. Od slavenstva do nowoczesnej chorwackiej i serbskiej idei narodowej" Antoniego Cetnarowicza to fascynująca podróż w głąb burzliwej historii Dalmacji w XIX wieku. Książka odsłania złożoność procesu narodowego budowania się na tym obszarze, ukazując, jak różne wpływy kształtowały kształt chorwackiej i serbskiej tożsamości narodowej. Cetnarowicz, analizując genezę odrodzenia narodowego w Dalmacji, podkreśla jego późne pojawienie się w porównaniu z Chorwacją właściwą. Cztery wieki panowania weneckiego pozostawiły swój ślad, kształtując specyficzne uwarunkowania kulturowe i społeczne. W 1860 roku, po wstąpieniu Austrii na drogę konstytucyjną, nastąpił przełom. Ruch włoskiego Risorgimenta dodał dynamikę i stworzył sprzyjające warunki dla narodowego przebudzenia. W latach sześćdziesiątych XIX wieku pojawiło się Stronnictwo Narodowe, skupiające "narodnjaków", którzy walczyli o zjednoczenie Dalmacji z Chorwacją i Sławonią oraz o unarodowienie życia publicznego. Współpraca chorwackich i serbskich działaczy narodowych, początkowo oparta na słowiańskiej solidarności, uległa stopniowemu rozłamowi. Narastający konflikt, nasilony w okresie kryzysu wschodniego (1875-1878), doprowadził do ostatecznego rozpadu Stronnictwa Narodowego w 1880 roku. "Odrodzenie narodowe w Dalmacji" Antoniego Cetnarowicza stanowi wartościowy wkład w badania nad dziejami narodów słowiańskich. Autor, dzięki dogłębnej analizie źródeł, ukazuje skomplikowane procesy kształtowania się nowoczesnych tożsamości narodowych, uwzględniając czynniki polityczne, społeczne i kulturowe. Antoni Cetnarowicz to ceniony historyk, specjalizujący się w dziejach Chorwacji i Serbii, autor licznych publikacji naukowych.