Blaise Cendrars - Od portu do portu

Od portu do portu – podróż w głąb siebie

„Od portu do portu”, trzecia część autobiograficznego cyklu Blaise’a Cendrarsa, to zaproszenie do podróży bez początku i końca, odzwierciedlającej nieustanne poszukiwanie i odkrywanie siebie. Książka prowadzi czytelnika przez rozległe przestrzenie, od portu do portu, w głąb oceanów i przez zakamarki ludzkiej duszy. Wenecja, Neapol, La Coruna, Bordeaux, Brest, Tulon, Antwerpia, Genua, Rotterdam, Hamburg, Paryż - porty morski stają się przystankami na drodze do poznania siebie, miejscami spotkań, które kształtują i zmieniają bohatera.

Głównym punktem odniesienia w powieści jest rozdział „Genua. Cierń ispahański”, w którym Cendrars zanurza się w wspomnieniach z dzieciństwa, spędzonego w Neapolu. To miejsce staje się rajem, gdzie rodzi się niewinna miłość, odkrywa się tajemnice płci i budzą się fantastyczne wyobrażenia. Wspomnienia przeplatają się z lękiem, grozą, przemocą i śmiercią – wszystkim, co kształtuje człowieka i czyni go tym, kim jest.

„Od portu do portu” to nie tylko zapis podróży w przestrzeni, ale przede wszystkim w głąb siebie. Cendrars wykorzystuje bogactwo narracyjnych możliwości, swobodnie przeplatając dziennik podróży z gawędą, opowiadania z dokumentami. W efekcie powstaje tchnący życiem tekst, który staje się swoistym manifestem artystycznej wizji Cendrarsa.

O sile tej powieści najlepiej świadczy opinia Henry’ego Millera, przyjaciela Cendrarsa i wybitnego pisarza, który uważał go za swojego mistrza. Miller określił „Od portu do portu” jako „iskrzącą się masę poetycką dedykowaną archipelagom bezsenności”.

Blaise Cendrars, jeden z najwybitniejszych francuskich pisarzy XX wieku, w swoich dziełach odważnie łączy poezję, prozę i reportaż. Tworzy literackie mozaiki, w których przeplata się rzeczywistość i fantazja, a życie staje się nieustającą podróżą w głąb siebie.