Chava Rosenfarb - Drzewo życia. Tom pierwszy. Rok 1939

W cieniu "Drzewa Życia": Chava Rosenfarb maluje pejzaż utraconego świata

"Drzewo Życia. Tom pierwszy. Rok 1939" to nie tylko tytuł, to brama do świata pochłoniętego przez wojenną zawieruchę, świata żydowskiej Łodzi, który odżył w pamięci i słowach Chavy Rosenfarb. Autorka, niczym cierpliwa tkaczka, snuje opowieść o roku 1939, roku przełomu, który na zawsze zmienił bieg historii i losy milionów ludzi.
Już sam tytuł niesie w sobie głęboką symbolikę. Drzewo życia, symbol zakorzenienia, trwania i odradzania się, staje się gorzkim paradoksem w obliczu zagłady, jaka nadciąga nad żydowską społeczność. Rok 1939, data wyznaczająca początek końca, to moment, w którym poznajemy bohaterów powieści - artystów żydowskiej Łodzi, ludzi utalentowanych, wrażliwych, żyjących sztuką i marzeniami. Rosenfarb z pietyzmem odtwarza klimat ówczesnej Łodzi, miasta tętniącego życiem, w którym kultura żydowska kwitła, a jednocześnie naznaczonego napięciami i antysemickimi nastrojami. To właśnie tu, w Litzmannstadt, jak przemianowali miasto naziści, rozgrywa się dramat bohaterów, uwięzionych w getcie, odartych z godności i nadziei. Powieść Rosenfarb to jednak nie tylko kronika tragicznych wydarzeń. To przede wszystkim hołd złożony utraconemu światu i ludziom, którzy go tworzyli. Autorka, sama będąca częścią tego środowiska, z czułością i empatią portretuje swoich bohaterów, ukazując ich zmagania, lęki, ale także niezwykłą wolę przetrwania i siłę ducha. "Drzewo Życia" to powieść wielowątkowa, w której przeplatają się losy wielu postaci. Znajdziemy tu zarówno znane osobistości żydowskiej Łodzi, jak i anonimowych mieszkańców getta, których codzienne zmagania składają się na poruszający obraz tamtych czasów. Język powieści jest równie bogaty i wielobarwny, jak świat, który opisuje. Rosenfarb, pisząc pierwotnie w jidysz, a następnie tłumacząc swoje dzieło na angielski, a teraz dostępne po polsku, zdołała zachować autentyczność i poetyckość narracji, oddając jednocześnie grozę i tragizm opisanych wydarzeń. "Drzewo Życia. Tom pierwszy. Rok 1939" to lektura wstrząsająca, ale i niezwykle ważna. To świadectwo czasów zagłady, które skłania do refleksji nad kruchością ludzkiego życia i potwornością wojny. To także opowieść o sile ducha, nadziei i miłości, które potrafią przetrwać nawet w obliczu największej tragedii. Chava Rosenfarb, ocalała z Holocaustu, poświęciła swoje życie literackiej rekonstrukcji utraconego świata żydowskiej Łodzi, stając się jednym z najważniejszych głosów literatury jidysz XX wieku.