Dan Diner - Zrozumieć stulecie

Zrozumieć stulecie: podróż w głąb XX wieku

"Zrozumieć stulecie" to nie tylko tytuł, to zaproszenie do podróży w głąb burzliwego XX wieku. Dan Diner, spoglądając z perspektywy zabytkowych schodów w Odessie, zaprasza nas do obserwacji Europy z jej wschodnich i południowych rubieży. W jego obiektywie - Rosja, Konstantynopol, Polska, Niemcy, Bałkany i Grecja, to tam rozgrywa się dramat XX wieku. Autor skupia się na przełomie XIX i XX wieku, obserwując dążenie narodów Europy Środkowo-Wschodniej do niepodległości, krwawe konflikty na Bałkanach, rewolucję w Rosji, wojny domowe w Hiszpanii i Grecji, czy wojnę polsko-bolszewicką. Diner pokazuje, jak wydarzenia na peryferiach Europy oddziaływały na jej centrum, kształtując wielką politykę. W jego spojrzeniu XX wiek skupia się w pierwszej połowie, połowie katastrof, które naznaczyły całe stulecie. Diner rozpoczyna swój esej od analizy konfrontacji światopoglądów: bolszewizmu i antybolszewizmu, równości i wolności, komunizmu i kapitalizmu, Wschodu i Zachodu. Te linie podziału wzmacniają nacjonalizmy, dążenia narodów do samostanowienia. Autor wyraźnie ukazuje jak te siły wzajemnie się wzmacniają, tworząc burzliwą mieszaninę konfliktów. "Zrozumieć stulecie" to esej historyczny spełniający wszystkie klasyczne wymagania gatunku. Diner prezentuje własną interpretację wydarzeń, formułując mocne i wyraziste tezy. Nie obchodzi się bez pozornych dygresji, jak ta o wprowadzeniu na pole bitewne broni maszynowej, która pochłonęła podczas I wojny światowej o wiele więcej ofiar niż osławione gazy bojowe. Dan Diner urodził się w 1946 roku w Monachium. Jest wybitnym historykiem, badaczem XX wieku, Bliskiego Wschodu, Europy i historii Niemiec, zwłaszcza okresu narodowego socjalizmu.