Denis Diderot - Kubuś Fatalista i jego pan

Kubuś Fatalista i jego pan: Czy wolna wola istnieje, czy tylko podszepty losu?

"No, panie, co za dzień! - westchnął Kubuś, przecierając czoło i odsuwając od siebie filiżankę z kawą. - Już mi się zdawało, że ominie mnie ta przygoda, a jednak..." Tak zaczyna się opowieść o Kubusiu Fatalistcie, bohaterze o nieprzeciętnym sprycie i nieustającej radości życia. Ten "fatalista" bowiem, choć wierzy, że wszystko jest z góry ustalone, nie traci ani chwili na narzekanie! Wręcz przeciwnie, z uśmiechem na ustach wykorzystuje każdą sytuację, by w zabawny sposób skomentować los, który go spotyka. "Ale panie Kubuś - odparł jego pan, który od dawna obserwował z fascynacją swój nieprzewidywalny służący - czyżby pan nie widział, że to właśnie pańskie działania wpłynęły na ten bieg wydarzeń?" I tak, krok po kroku, w zabawnych dialogach i przewrotnych opowieściach, Kubuś i jego pan wędrują po świecie. Ich rozmowy przypominają filozoficzne dysputy, gdzie granica między panem a sługą jest praktycznie niewidoczna. "Nie, panie, to nie ja decyduję o wszystkim! - odparł Kubuś, wyciągając z kieszeni kolejną anegdotę, która natychmiast rozbawiła jego towarzysza. - To los gra ze mną w tę dziwną grę, a ja... ja tylko podążam za jego ruchami." Kubuś Fatalista i jego pan to opowieść o życiu, pełna humoru i refleksji. To podróż przez świat, gdzie zderzają się różne poglądy na rzeczywistość, a w centrum stoi pytanie: czy to my sterujemy naszym losem, czy raczej los steruje nami? Denis Diderot, autor tej niezwykłej powiastki filozoficznej, z wyczuciem połączył w niej literaturę z filozofią. Stworzył postać Kubusia, która do dziś inspiruje czytelników do zadawania sobie pytań o wolną wolę i o to, czy rzeczywiście mamy wpływ na to, co nas spotyka.