Edmund Szczesiak - Wyrwana z piekła

Zanurzenie w otchłań wojennej traumy - "Wyrwana z piekła" Edmunda Szczesiaka

Rok 1945. Dla wielu zwiastun nadziei, końca koszmaru wojny. Dla innych – początek nowej gehenny. "Wyrwana z piekła" Edmunda Szczesiaka to nie tylko zapis tragicznych losów młodej Kaszubki z Borowego Młyna, ale przede wszystkim oświadczenie przeciwko zapomnieniu, krzyk rozpaczy zagłuszany przez dekady. To literacki pomnik wzniesiony ku pamięci tysięcy kobiet, których życie naznaczyła brutalna rzeczywistość frontu wschodniego.

Historia rozpoczyna się pozornie banalnie – oto poznajemy najpiękniejszą dziewczynę we wsi, której życie odmienia wojna. Małżeństwo z niemieckim żołnierzem, ucieczka do Gdyni, schronienie u krewnych… To jednak jedynie preludium do prawdziwego dramatu. Ujęcie przez Rosjan staje się początkiem przerażającej odysei. Bohaterka, niczym przedmiot, "zdobycz wojenna", przemierza szlak na tyłach frontu, aż do Berlina. Powrót do domu okazuje się jednak złudną nadzieją. Ponowny areszt, wywózka w głąb Rosji – to dopiero początek długiej, naznaczonej cierpieniem tułaczki.

Edmund Szczesiak z mistrzowską precyzją odmalowuje piekło wojny widziane oczami bezbronnej kobiety. Nie unika drastycznych opisów, nie eufemizuje. Ukazuje prawdę o "wyzwoleniu" Pomorza w 1945 roku – brutalną, przerażającą, długo przemilczaną. Gwałty, grabieże, morderstwa, zsyłki – to codzienność, z którą przyszło się mierzyć bohaterom książki.

"Wyrwana z piekła" to jednak nie tylko kronika zbrodni. To również opowieść o niezłomności ludzkiego ducha, woli przetrwania wbrew wszystkiemu. O tęsknocie za domem, który stał się dalekim wspomnieniem. O traumie, która na zawsze odcisnęła piętno na życiu bohaterki, choć po ponad pół wieku udało jej się wrócić do rodzinnej miejscowości.

Książka Szczesiaka to lektura wstrząsająca i niezwykle ważna. Uświadamia, że historia nie zawsze jest jednoznaczna, a "wyzwolenie" może okazać się synonimem nowego zniewolenia. To apel o pamięć o ofiarach, których głos przez lata był tłumiony.

Edmund Szczesiak – regionalista, dziennikarz i autor książek o tematyce kaszubskiej, w "Wyrwanej z piekła" oddaje głos tym, którzy sami nie mogli opowiedzieć swojej historii.