Edward Stachura - Się

Się - zagubieni w labiryncie własnej egzystencji

"Się" to zbiór opowiadań Edwarda Stachury, wydany w 1977 roku, który do dziś zachwyca i niepokoi czytelników. W tej niezwykłej książce autor tworzy postać anonimowego, bezosobowego "Się", które staje się personifikacją człowieka współczesnego, zagubionego w labiryncie własnej egzystencji. Stachura, mistrz języka i obserwator ludzkiej natury, w mistrzowski sposób konstruuje zdania, w których "Się" staje się podmiotem działań, bezosobowym aktorem odgrywającym rolę w świecie. "Się patrzy w ogień zwyczajnie naturalnie, się nie tęskni, się nie dyszy w kosmos nieprzenikalnie, się nie lęka się poczytalnie i niepoczytalnie, się nie cierpi w proch ścieralnie, w ruinę, w obłęd obracalnie."
Te lakoniczne zdania, pozbawione emocji, odzwierciedlają alienację współczesnego człowieka, który nie potrafi już autentycznie doświadczać życia, wszystko dzieje się niejako "samo", bez prawdziwego zaangażowania i przeżywania. Stachura, poprzez "pułapkę się", jak określili ją badacze, pokazuje bezradność jednostki wobec wszechogarniającej obojętności i pustki.
"Się" to nie tylko zbiór opowiadań, to filozoficzna refleksja nad kondycją człowieka, jego egzystencjalnym dylematem i niemożnością odnalezienia sensu w świecie, który go otacza.

Edward Stachura, jeden z najwybitniejszych polskich poetów i prozaików, znany jest z bezkompromisowego języka i gorzkiego humoru, którym ukazuje mroczne strony ludzkiej natury.