Ewa Skwara - Plaut i Terencjusz w polskiej komedii oświeceniowej

Plaut i Terencjusz w polskiej komedii oświeceniowej: Śladami antycznego ducha na polskiej scenie

Książka "Plaut i Terencjusz w polskiej komedii oświeceniowej" autorstwa Ewy Skwary to fascynująca podróż w głąb XVIII-wiecznego polskiego teatru. Autorka, śledząc ślady wpływów Plauta i Terencjusza na polską scenę, odkrywa, jak antyczne wzorce kształtowały komediopisarstwo oświeceniowe. W centrum analizy Skwary znajdują się komedie konwiktowe, klasycystyczne, sentymentalne i rokokowe, datowane na lata 1740-1795. Analizując te utwory, autorka ukazuje, jak bogate i różnorodne było polskie komediopisarstwo oświeceniowe, a w nim odzwierciedlenie antycznych inspiracji. Chociaż pełnych adaptacji dzieł Plauta i Terencjusza było niewiele, to ich wpływy są widoczne w wielu aspektach. Sztuki konwiktowe Bohomolca, choć nie odwołujące się bezpośrednio do antycznych pierwowzorów, ukazują silne powiązania z Terencjuszem. Z kolei komedia Bogusławskiego to świadomy dialog z Plautem, będący próbą udoskonalenia i współzawodnictwa z rzymskim twórcą. Skwara analizuje nie tylko bezpośrednie odwołania do Plauta i Terencjusza, ale także wskazuje na przenikanie ich technik i motywów do polskiej komedii. Zwraca uwagę na "maski" w postaci postaci, które pełnią z góry określoną rolę w intrydze, a także na zastosowanie typowych dla Plauta chwytów teatralnych, takich jak przebieranki czy podszywanie się pod inną postać. "Plaut i Terencjusz w polskiej komedii oświeceniowej" to nie tylko analiza wpływów, ale także świadectwo twórczej emulacji i inspiracji. Autorka dowodzi, że polskie oświecenie, z jego fascynacją przeróbkami i powtórzeniami, stworzyło doskonałe warunki do wykorzystania i przekształcania antycznego dziedzictwa literackiego, w którym komedie rzymskie stanowiły istotny element. Ewa Skwara, filolog klasyczny i znawczyni teatru antycznego, w swojej książce oferuje wnikliwy i pełen pasji obraz przenikania się dwóch kultur - rzymskiej i polskiej - na gruncie komedii oświeceniowej.