Ewa Toniak - Olbrzymki. Kobiety i socrealizm

Olbrzymki. Kobiety i socrealizm - Ewa Toniak: Rewolucja w spódnicy

"Olbrzymki. Kobiety i socrealizm" Ewy Toniak to fascynująca podróż w głąb polskiej kultury lat 50. XX wieku, oglądanej przez pryzmat gender. Autorka, niczym archeolog, odkopuje zapomniane historie kobiet w epoce socrealizmu, analizując różnorodne artefakty kultury: obrazy, teksty literackie, programy polityczne, filmy, zdjęcia, artykuły prasowe, a nawet modę. Toniak z niezwykłą precyzją bada symboliczny i realny wpływ kobiet na sferę publiczną w czasach "socrealistycznego" ładu. Zwraca uwagę na to, jak kobiece ciało, a nawet fizjologia, zostają sprowadzone w sztuce socrealizmu do roli "abjektu", w odróżnieniu od idealizowanych wizerunków robotników-mężczyzn. Autorka stawia pytania: dlaczego "robotnica" w ówczesnej literaturze staje się "Inną", a kobiece pożądanie zostaje zmarginalizowane? Jak zmienia się seksualność i pożądanie w ikonicznych obrazach socrealizmu? W poszukiwaniu odpowiedzi Toniak sięga po inspiracje z kultury radzieckiej oraz XVIII- i XIX-wiecznej tradycji malarskiej. "Olbrzymki" to nie tylko gruntowne badania historyczne, ale także intrygująca analiza współczesnej sztuki recyclingu. Autorka śledzi, jak współczesne artystki, takie jak Zofia Kulik, Anna Baumgart czy Aleksandra Polisiewicz, dekonstruują socrealistyczną ikonosferę i patriarchalne mechanizmy władzy. Toniak analizuje też inspiracje socrealistyczne w twórczości Katarzyny Kozyry i zastanawia się nad przyczyną częstych socrealistycznych zapożyczeń i cytatów w sztuce lat 90. XX wieku. "Olbrzymki" to intrygująca i świeża perspektywa na polską kulturę lat 50. XX wieku. Ewa Toniak, ze swoim doświadczeniem badaczki kultury i gender, odkrywa przed nami zapomniane historie kobiet i zmusza do refleksji nad rolą kobiet w konstruowaniu rzeczywistości.