Franciszek Bohomolec - Paryżanin polski

"Paryżanin Polski": Wstydliwy Powrót do Korzeni

"Paryżanin Polski", powieść Franciszka Bohomolca, to obraz szlacheckiej rzeczywistości, gdzie wielkomiejski blichtr staje w ostrej konfrontacji z polską tradycją. Po pięciu latach spędzonych w Paryżu, Robert, młody panicz, powraca do rodzinnego majątku w Polsce, przemieniony przez francuską kulturę i nową, wyniosłą postawę. Jego życie w "Le Grande Monde" przekształciło go w człowieka zmanierowanego, dumnego i rozrzutnego, któremu obce są wartości i zwyczaje ojczyzny. Wraz z Robertem do Polski przybywa jego sługa Marcin, również przesiąknięty paryskimi manierami. Teraz, z dumą tytułujący się "Moesier de Martiniere", odrzuca proste polecenia i żyje w przekonaniu o swojej wyższości nad polskimi chłopami. Robert, mając obiecany ożenek z córką pana Bogackiego, powraca do Polski przede wszystkim po wielki posag. Jego wyniosłe maniery i aroganckie zachowanie stają się jednak przeszkodą w realizacji tych planów. Pan Bogacki, zszokowany zachowaniem Roberta, oddaje swoją córkę Wilhelmowi, młodszemu synowi Starskiego. Wilhelm, w przeciwieństwie do Roberta, reprezentuje polskie wartości: szacunek, pobożność i tradycję. "Paryżanin Polski" to gorzka satyra na szlacheckie obyczaje, ukazująca konflikt między dwoma światami - tradycją i nowoczesnością. Bohomolec z finezją przedstawia losy Roberta, który w pogoni za "Le Grande Monde" traci szansę na prawdziwe szczęście, a Marcin, w dążeniu do paryskich wytworności, zapomina o swoich korzeniach. Franciszek Bohomolec (1817-1881) był polskim pisarzem, publicystą i działaczem społecznym, znanym z utworów satyrycznych, które stanowiły ostry komentarz do realiów życia społecznego.