Herta Müller - Lis już wtedy był myśliwym

"Lis już wtedy był myśliwym" - wędrówka przez szarą rzeczywistość

W świecie Herty Müller, w "Lisie już wtedy był myśliwym", szarość nie jest tylko kolorem. Jest to stan umysłu, odczucie nieustającego cierpienia i strachu, które otula miasto, jego mieszkańców i ich przeszłość. W powieści, niczym w mrocznym labiryncie, przeplatają się fragmenty poetyckiej prozy i wspomnienia z dzieciństwa, tworząc klaustrofobiczny obraz społeczeństwa zniszczonego przez terror. Müller z rezygnacją opisuje codzienne życie w Rumunii, gdzie strach jest nieodłącznym elementem rzeczywistości, a ludzie, niczym jelenie w lesie, są bezwolnymi ofiarami władzy. Znużenie i dziwność emanują z każdego zdania, z każdego obrazu, a marzenia o ucieczce stają się niebezpiecznymi mirażami, zmuszającymi do stawiania pytań o sens walki o wolność. "Lis już wtedy był myśliwym" to nie tylko opowieść o strachu, ale też o samotności, o miłości, która przekształca się w seks, w desperacką próbę zagłuszenia wewnętrznego chaosu. Seks w tej książce jest nie tylko aktem fizycznym, ale narzędziem władzy, splugawieniem, które pogłębia cierpienie kobiet.
Powieść nie oferuje prostych rozwiązań, nie daje nadziei na happy end. Koniec dyktatury przynosi ulgę, ale nie zmazuje ran przeszłości. Wciąż wiszą nad bohaterami pytania o sprawiedliwość i odpowiedzialność, a wygrani w tej walce pozostają oprawcy. Herta Müller, pisarka niemiecko-rumuńska, została laureatką Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 2009 roku. W "Lisie już wtedy był myśliwym" oddaje głos ofiarom totalitaryzmu, w sposób brutalnie piękny i nieustannie wstrząsający.