Iwan Gonczarow - Urwisko

Urwisko - Iwan Gonczarow: Konserwatywny hymn o szlacheckiej tradycji

"Urwisko" to ostatnia powieść Iwana Gonczarowa, pełna zaskakujących zwrotów akcji i kontrowersyjnych bohaterów. Choć pierwotnie zamierzona jako część trylogii krytykującej kulturę szlachecką, w ostatecznej wersji staje się ona hymnem na jej cześć. Centralnym punktem powieści jest postać Marka Wołochowa, nihilisty i "zbędnego człowieka", który stanowi w oczach Gonczarowa karykaturę progresywnej młodzieży lat 60-tych, mimo że akcja utworu toczy się w latach 40-tych. Wołochow stanowi zagrożenie dla Wiery, głównej bohaterki, której spokój wewnętrzny zostaje zakłócony przez jego postępowanie. Wiera nie staje jednak w konfrontacji z otaczającym ją światem. Ratunkiem dla niej staje się mądrość jej babki, starej dziedziczki Bierieżkowskiej, która reprezentuje tradycyjne wartości i szlachecką moralność. Dodatkowym bohaterem jest Tuszyn, postać łącząca w sobie cechy dziedzica pańszczyźnianego i fabrykanta. To on ostatecznie zwycięża zarówno z Wołochowem, jak i z artystą Rajskim, przedstawicielem „zbędnych ludzi”. "Urwisko" zostało przyjęte przez czytelników z chłodnym dystansem. Powieść stała się polem dyskusji o konserwatywnych poglądach Gonczarowa, a jego kreacja Wołochowa wzbudziła liczne kontrowersje. Iwan Gonczarow (1812-1891) to rosyjski pisarz i krytyk literacki, znany z realistycznych powieści, w których analizował problemy rosyjskiej rzeczywistości społecznej i psychologicznej.