Janet Abu-Lughod - Europa na peryferiach. Średniowieczny system-świat w latach 1250–1350

"Europa na peryferiach" - Rewolucja w postrzeganiu średniowiecza

Książka Janet Abu-Lughod "Europa na peryferiach. Średniowieczny system-świat w latach 1250-1350" to prawdziwa rewolucja w sposobie postrzegania średniowiecza. Autorka, znana z badań nad teorią systemów-światów, pokazuje, że Europa w XIII wieku nie była hegemonem, lecz jedynie jednym z elementów złożonego, globalnego systemu handlu, obejmującego chrześcijańską Europę Zachodnią, islamski Bliski Wschód i Daleki Wschód z subkontynentem indyjskim. Abu-Lughod wnikliwie analizuje poziom rozwoju cywilizacyjnego poszczególnych kręgów, kwestionując europocentryczne narracje dominujące w historiografii. Dowodzi, że Europa odgrywała raczej marginalną rolę w tym wczesnym systemie-świecie, a jej późniejsza dominacja nie wynikała z wewnętrznych czynników, jak np. rozwój technologiczny czy akumulacja kapitału, ale z serii wydarzeń, które autorka określa jako "upadek Wschodu".
Do tych wydarzeń zaliczają się m.in. epidemia czarnej śmierci, rozpad imperium mongolskiego czy wycofanie się chińskiej floty z Oceanu Indyjskiego. Zjawiska te zdestabilizowały średniowieczny system-świat, otwierając drogę Europejczykom do dominacji w handlu i kolonizacji. "Europa na peryferiach" to książka o ogromnym znaczeniu. W sposób przejrzysty i logiczny obala stereotypy dotyczące średniowiecza i otwiera nowe perspektywy badawcze. Janet L. Abu-Lughod, autorka książki, jest uznaną amerykańską uczoną, która wniosła nieoceniony wkład w rozwój teorii systemów-światów i studiowania historii w sposób interdyscyplinarny.