Jean-Paul Sartre - Czym jest literatura? Wybór szkiców krytycznoliterackich

Czym jest literatura? Sartre w poszukiwaniu zaangażowanego słowa

"Czym jest literatura?" to pytanie, które od wieków nurtuje krytyków literackich i samych pisarzy. W 1968 roku Jean-Paul Sartre, jeden z najwybitniejszych filozofów i pisarzy XX wieku, przedstawił swoje stanowisko w tej kwestii w zbiorze esejów "Czym jest literatura? Wybór szkiców krytycznoliterackich".
Sartre w swoich rozważaniach odrzuca pojęcie literatury jako czysto estetycznego tworu. Dla niego literatura jest narzędziem zaangażowania społecznego. Każdy utwór literacki, jego zdaniem, kryje w sobie nakaz kształtowania rzeczywistości. Autorzy, którzy odmawiają tego zadania, którzy utrwalają status quo lub głoszą apodyktyczne oderwanie od historii i społeczeństwa, wybierają bezużyteczność literatury. Sartre kładzie nacisk na potrzebę ukazywania świata w całej jego złożoności: z niesprawiedliwościami, konfliktami o charakterze politycznym, rasowym i innymi. Jego zdaniem, celem literatury jest uświadomienie człowiekowi jego roli w tworzeniu historii. Pisarz, poprzez swoje dzieło, odkrywa i ujawnia prawdę, czyniąc to świadomie i z zaangażowaniem. "Literatura zaangażowana" dla Sartre'a to literatura reagująca na problemy współczesnego świata i człowieka. Pisarz winien pisać dla swojej epoki, angażując się w dyskusję o jej bolączkach. Takie stanowisko stawia Sartre'a w opozycji do estetycznego obiektywizmu, stawiając człowieka i jego problemy w centrum dyskusji o literaturze. Jean-Paul Sartre był postacią niezwykle wpływową, która odcisnęła swoje piętno na kulturze XX wieku. Jego idee wciąż inspirują i prowokują do refleksji nad rolą literatury w świecie.