Jerzy Franczak - Nieludzka komedia

Nieludzka komedia: Śmiech przez łzy, a potem mrok

"Nieludzka komedia" Jerzego Franczaka to książka, która łamie konwencje, prowokuje i pozostawia czytelnika z gorzkim posmakiem. Historia snuta przez Emila Króla, niespełnionego pisarza, sfrustrowanego nauczyciela i nieszczęśliwego kochanka, toczy się niczym strumień świadomości, pełen ironicznych spostrzeżeń i gorzkiej satyry. Emil, z pozoru sympatyczny sceptyk, opowiada o swojej rodzinie, o podróżach i pracy w szkole z ciętym humorem, który odbija się echem w czytelniku. Jego gawędy, choć przepełnione cynizmem i pesymizmem, dają początkowo wrażenie lekkości i absurdu. Jednak ten pozorny lekki ton szybko ulega zmianie. Głęboko skrywane pragnienia i niespełnione marzenia Emila prowadzą go do czynu, który przełamuje granice moralności. Bestialstwo mordu, którego dopuszcza się na swojej ukochanej, pogrąża czytelnika w szoku i niepokoju. Po zabójstwie, Emil trafia do więzienia, gdzie kontynuuje swoje "opowiadania", z jeszcze większym żałobnym humorem. Od tej chwili w "Nieludzkiej komedii" narasta groteska, a mroczna ironia Franczaka potęguje uczucie odrazy i jednocześnie fascynacji. Czytelnik, osadzony w świecie Emila, przeżywa z nim każdy etap jego psychologicznej agonii, a groteskowość opisów zbrodni potęguje wrażenie odrazy i jednocześnie fascynacji. "Nieludzka komedia" nie jest jednak jedynie opowieścią o zbrodni. Franczak, z mistrzowską precyzją, wykorzystuje zbrodnię jako punkt wyjścia do meditacji o naturze nowoczesnego zła, które jest pozbawione istoty i nieuchwytne. Opowieść o Emile Królu staje się tym samym dramatycznym studium ludzkiej natury, w której bestialstwo i beznadzieja splatają się z gorzkim humorem i sceptycyzmem. Jerzy Franczak, jeden z najciekawszych współczesnych autorów polskich, w "Nieludzkiej komedii" stworzył dzieło dramatyczne i mroczne, które pozostanie w pamięci czytelnika długo po przeczytaniu ostatniej strony.