Joanna Getka - Prosta mowa końca XVIII wieku

"Prosta mowa końca XVIII wieku" - odkrywanie śladów zapomnianego języka

"Prosta mowa końca XVIII wieku" Joanny Getki to niezwykła podróż w głąb historii języka, prowadząca czytelnika w tajemniczy świat druku poczajowskiego z 1794 roku. Książka stanowi klucz do zrozumienia ostatnich etapów "prostej mowy", zachodniego języka literackiego, który w XVII wieku rozkwitał na terenach Białorusi i Ukrainy, by w następującym stuleciu zostać ograniczony głównie do piśmiennictwa klasztorów greckokatolickich. Autorka, w sposób klarowny i wyczerpujący, prezentuje strukturę języka druku poczajowskiego, analizując jego grafię, fonetykę, morfologię i leksykę. W szerokim Wprowadzeniu Joanna Getka wnika w kontekst kulturowy i językowy ziem białorusko-ukraińskich w XVIII wieku, odnosząc się do ich wzajemnych kontaktów, a także relacji z kulturą polską. Autorka wyjaśnia kryteria językowe pozwalające rozróżnić zabytki białoruskie od ukraińskich, prezentuje historię drukarni w Poczajowie i jej działalność wydawniczą. Nie pomijając charakterystyki badanego zabytku jako gatunku literackiego, Joanna Getka sugeruje również możliwe pierwowzory. Z kolei w Zakończeniu autorka prezentuje umiejętne i szczegółowe podsumowanie analizy języka zabytku, przeprowadzonej w czterech wcześniejszych rozdziałach. Najważniejszym wynikiem badań jest stwierdzenie, że "Nauki Parafialne" napisane są językiem o wyraźnych cechach ukraińskich, a zatem należą do piśmiennictwa ukraińskiego XVIII wieku. "Prosta mowa końca XVIII wieku" to cenna publikacja dla badaczy języka i historii kultury, otwierająca nowe perspektywy na rozumienie rozwoju językowego na terenie współczesnej Białorusi i Ukrainy. Joanna Getka to wybitna badaczka języka i literatury, autorka licznych publikacji na temat historii języka i kultury wschodniosłowiańskiej.