Joyce Cary - Mister Johnson

Mister Johnson: Portret Naiwności w Świecie Kolonialnym

Mister Johnson to powieść Joyce'a Cary'ego, będąca ostatnią z czterech, które czerpały z jego doświadczeń w brytyjskiej służbie kolonialnej w Nigerii w latach 1913-1919. Tytułowy Mister Johnson to radosny, pełen marzeń urzędnik, który opuścił dom i rodzinę, zupełnie zagubiony w świecie, którego nie rozumie. "Johnson pływa beztrosko po powierzchni życia" - pisze Cary w eseju wstępnym. Organizuje przyjęcia, pije wino, tworzy fikcyjnych synów (bo "jest poetą, który tworzy dla siebie wspaniały los"), jednocześnie pogrążając się w długach. Kiedy jego błędy w osądzie prowadzą do zabójstwa białego człowieka, Johnson z naiwną niewiarą stawia czoła możliwej egzekucji. Cary przedstawia w "Misteru Johnsonie" poruszający portret człowieka, który zmaga się z rzeczywistością kolonializmu. Johnson, choć pełen naiwności, jest pełen życia i energii. W jego postać wplecione są zarówno tragiczne, jak i komiczne elementy. Powieść, choć napisana w 1939 roku, wciąż pozostaje aktualna i dotyka ważnych tematów jak rasizm, kolonializm i ludzka głupota. "Mister Johnson" to nie tylko opowieść o tragicznym losie jednego człowieka, ale również przenikliwa analiza ludzkiej natury w kontekście historycznych wydarzeń. W 1991 roku "Mister Johnson" został zekranizowany przez australijskiego reżysera Bruce'a Beresforda (znanego m.in. z filmu "Jazda z Miss Daisy"). "Johnson ilustruje jeden z najrzadszych cudów, które jest w stanie wykonać literatura: ten niewytłumaczalny proces, przez który intelektualna prostota staje się emocjonalnym gęstym..." - Brad Leithauser, The New York Review of Books. "...wspaniała książka, jedna z najlepszych powieści o Afryce..." - John Updike. Joyce Cary był brytyjskim powieściopisarzem, autorem wielu cenionych dzieł, których akcja często toczyła się w Afryce.