Katarzyna Leżeńska - Zapasowe maski

W głąb maski: Zbigniew Zapasiewicz odsłonięty

"Zapasowe maski" to nie jest kolejna biografia aktora, która pobieżnie przemyka po kolejnych etapach kariery, epatując anegdotami z planu filmowego czy teatralnej sceny. To głęboka intelektualna podróż w głąb osobowości jednego z najwybitniejszych polskich aktorów, Zbigniewa Zapasiewicza, próba zrozumienia jego warsztatu i metody aktorskiej. Katarzyna Leżeńska, niczym doświadczony archeolog, z pietyzmem odkrywa kolejne warstwy osobowości artysty, korzystając z nieoczywistego narzędzia – polifonicznej narracji. Książka, skonstruowana jako wielogłos, staje się fascynującym dialogiem. Słyszymy w niej bezpośredni głos samego Zapasiewicza, który w szczerych, pozbawionych autokreacji wypowiedziach, odsłania kulisy swojej pracy, dzieli się przemyśleniami na temat sztuki aktorskiej, obnaża swoje lęki i słabości. To rzadki przywilej móc wsłuchać się w tak intymne zwierzenia artysty tej miary. Ale "Zapasowe maski" to nie tylko monolog. Wokół głosu Zapasiewicza wybrzmiewają inne, równie ważne głosy: jego współpracowników – reżyserów, aktorów, scenografów – którzy z innej perspektywy, często bardzo osobistej, przybliżają postać mistrza. Uzupełnieniem tej wielowątkowej opowieści są wypowiedzi krytyków teatralnych, analizujących z fachową dociekliwością dorobek artystyczny Zapasiewicza. Ta różnorodność perspektyw, niczym pryzmat, rozszczepia obraz aktora, ukazując jego złożoność i niejednoznaczność. Dostrzegamy wtedy nie tylko genialnego aktora o niezwykłej skali talentu, ale też człowieka zmagającego się z własnymi demonami, poszukującego, nieustannie poddającego się próbie. Wplecione w narrację zestawienie wszystkich prac teatralnych i filmowych Zapasiewicza, uświadamiają czytelnikowi ogrom i różnorodność jego dokonań. Od ról klasycznych, po kreacje w teatrze absurdu, od ekranizacji literatury po kino moralnego niepokoju – Zapasiewicz z niezwykłą łatwością przemieszczał się pomiędzy stylami i konwencjami, za każdym razem tworząc kreacje wyraziste, zapadające w pamięć. "Zapasowe maski" to lektura obowiązkowa nie tylko dla miłośników teatru i kina, ale dla wszystkich, którzy chcą zgłębić tajniki warsztatu aktorskiego i zrozumieć fenomen Zbigniewa Zapasiewicza – artysty, który za fasadą powściągliwości i intelektualnego dystansu skrywał niezwykłą wrażliwość i głębię emocjonalną. Katarzyna Leżeńska, teatrolożka i krytyczka teatralna, autorka licznych publikacji poświęconych teatrowi, w swojej książce udowadnia, że biografia aktora może być czymś więcej niż tylko zbiorem anegdot – może stać się fascynującym studium warsztatu i osobowości artysty.