Maria Kuncewiczowa - Leśnik

"Leśnik" - głębia ludzkiej samotności w XIX-wiecznej Polsce

"Leśnik", powieść Marii Kuncewiczowej, to podróż w głąb ludzkiej duszy, osadzona w XIX-wiecznej Polsce, na tle burzliwych czasów poprzedzających Powstanie Styczniowe. Autorka, znana ze swoich psychologicznych portretów, kreśli tu obraz samotności, która staje się więzieniem dla bohaterów, mimo że żyją w bliskim sąsiedztwie. Każdy z nich skrywa tajemnice, klęski, niespełnione nadzieje, a ich życie to mikrokosmos pełen wewnętrznych konfliktów. Powieść, która powstawała w latach 1939-1940, odznacza się niezwykłym językiem, nasyconym archaizmami i regionalizmami, co nadaje jej autentycznego charakteru. Stylizacja to jednak tylko zewnętrzna warstwa tej złożonej narracji. Głębia "Leśnika" tkwi w treści, która sięga do tradycji życia Polski dziewiętnastowiecznej, a obraz ziemiańskiej i prowincjonalnej obyczajowości staje się tłem dla dramatycznych losów bohaterów. Kuncewiczowa mistrzowsko odtwarza klimat tej epoki, wykorzystując typowe schematy ludzkich losów i postaw, odwołując się do obrazów konfliktów, tak dobrze znanych z literatury XIX wieku, od "Pana Tadeusza" po "Wierną rzekę" Żeromskiego. "Leśnik" to jednak nie tylko powieść historyczna. To studium ludzkiej psychiki, które pokazuje, że samotność to nie tylko stan, ale także więzienie, z którego czasami trudno się wydostać. Maria Kuncewiczowa, jedna z najwybitniejszych polskich pisarek XX wieku, w "Leśniku" tworzy obraz nie tylko epoki, ale i ludzkiej natury, jej słabości i wspaniałości.