Marian Łoziński - Przechodniu, powiedz Polsce ...

"Przechodniu, powiedz Polsce..." - Śladami tułaczki po bezdrożach wojny i pamięci

"Przechodniu, powiedz Polsce..." to nie tylko tytuł książki Mariana Łozińskiego, to wołanie wyrwane z serca, to blizna po traumach wojny i tułaczki, to kamień rzucony na spokojne wody pamięci, by wzbudzić fale refleksji. To wreszcie świadectwo niezłomności ducha ludzkiego, który nawet w obliczu niewyobrażalnego cierpienia, znajduje siłę, by walczyć o przetrwanie i zachować człowieczeństwo. Wspomnienia Łozińskiego rozpoczynają się w 1941 roku w Ahwazie, mieście oddalonym o 150 km od Zatoki Perskiej. To właśnie tam, na perskiej ziemi, rozpoczyna się jego wyprawa przez piekło II Wojny Światowej. Wraz z tysiącami innych Polaków, wyrwanych z domów i ojczyzny, staje się częścią "armii Andersa", symbolu nadziei na odzyskanie wolności. Książka nie jest jednak tylko kroniką działań wojennych. To przede wszystkim poruszająca opowieść o ludzkich losach, o stracie, tęsknocie i nadziei, które splatają się w jedną wielką epopeję. Łoziński z niezwykłą wrażliwością i precyzją odtwarza obrazy z przeszłości. Widzimy więc kurz perskich dróg, na których Polacy rozpoczynają swoją wędrówkę, czujemy smak żołnierskiego chleba, słyszymy odgłosy bitew, ale i ciche modlitwy tych, którzy stracili bliskich.
Autor nie unika trudnych tematów. Opisuje głód, choroby, śmierć, która czai się na każdym kroku. Mówi o zwątpieniu, które nękało nawet najsilniejszych, o moralnych dylematach, przed którymi stawali ludzie zmuszeni do walki o przetrwanie. Jednak "Przechodniu, powiedz Polsce..." to nie tylko litania cierpień. To także hołd złożony ludzkiej solidarności i przyjaźni, które rodziły się w najbardziej niesprzyjających warunkach. Łoziński z wdzięcznością wspomina tych, którzy pomagali mu w trudnych chwilach, dzielili się ostatnim kawałkiem chleba, dodawali otuchy. Wędrówka Łozińskiego prowadzi go przez Persję, Irak, Palestynę, Egipt, Włochy. Wszędzie spotyka ludzi naznaczonych wojną, poszukujących swego miejsca w nowej rzeczywistości. Obserwuje różne kultury, tradycje, zwyczaje, co pozwala mu spojrzeć na własne doświadczenia z szerszej perspektywy. "Przechodniu, powiedz Polsce..." to wstrząsające świadectwo czasów, których nie wolno nam zapomnieć. To przesłanie o sile ludzkiego ducha, który potrafi przetrwać nawet największe próby. To wreszcie apel o pokój i szacunek dla ludzkiego życia. Marian Łoziński - polski pisarz, publicysta, tłumacz, żołnierz Armii Andersa, który swoją twórczością przypominał o tragicznych losach pokolenia naznaczonego wojną.