Marian Mikołajczuk - Samolot myśliwski Jak-23. Technika, broń i umundurowanie

Jak-23: Pościg za legendą

Samolot myśliwski Jak-23 to maszyna, która stała się zapomnianym bohaterem zimnej wojny. Choć nie zyskała sławy swego współczesnego, MiGa-15, Jak-23 stanowił ważny element rozwoju lotnictwa odrzutowego w ZSRR i poza jego granicami. Pierwsze lata po II wojnie światowej przyniosły w ZSRR gwałtowny rozwój myśliwców odrzutowych. Nowe konstrukcje, jak Jak-15, Jak-17 czy MiG-9, bazowały na skopiowanych brytyjskich silnikach, oferując znacznie większą moc i niezawodność. To właśnie te silniki stały się motorem rozwoju kolejnych konstrukcji, w tym Jak-23. Jak-23 to klasyczny myśliwiec o niewielkich rozmiarach i dużej zwrotności. Jego niewielka masa własna, wynosząca zaledwie 1980 kg, została osiągnięta dzięki "odchudzeniu" konstrukcji z niepotrzebnych systemów. Dzięki temu samolot dysponował nadmiarem ciągu, co przekładało się na imponującą prędkość wznoszenia - aż do 47 m/s. Jak-23 był łatwy w pilotażu, a niewielki rozbieg i dobieg (500-600 m) pozwalały na wykorzystywanie niewielkich lotnisk. Pomimo swoich zalet, Jak-23 nigdy nie osiągnął znaczącej roli w lotnictwie ZSRR. Jego produkcja była ograniczona (ponad 300 egzemplarzy), a maszyna została szybko zepchnięta w cień przez MiGa-15. Jak-23 znalazł jednak swoje miejsce w lotnictwie innych państw Układu Warszawskiego, w tym Polski, gdzie służył przez niemal 10 lat (1951-1960). Choć nie brał udziału w żadnym konflikcie zbrojnym, Jak-23 stał się obiektem intensywnych badań przeprowadzonych przez specjalne komisje i ekspertów z Zachodu. Ich ocena była pozytywna, a samolot uznano za solidną i łatwą w obsłudze maszynę. Jak-23, mimo swoich nielicznych sukcesów, pozostaje ciekawym przykładem rozwoju myśliwców odrzutowych w powojennym świecie. Jest to dowód na to, że nawet konstrukcje, które nie stały się legendami, mogą skrywać w sobie fascynujące historie. Marian Mikołajczuk jest znanym polskim autorem książek o tematyce wojskowej, specjalizującym się w historii lotnictwa.