Marija Knežević - Ekaterini

Ekaterini: Opowieść o trwaniu w świecie przemijania

"Ekaterini" to nie tylko historia jednej rodziny, to epicka opowieść o życiu, miłości i trwaniu w obliczu burzliwych dziejów. Marija Knežević zabiera nas w podróż przez czas i przestrzeń, śledząc losy tytułowej bohaterki, Greczynki Ekateriny, od jej młodości w przedwojennej Grecji, aż do śmierci w rozpadającej się Jugosławii. To historia o miłości i o moralności, o godnym starzeniu się i o tęsknocie za morzem, o małych miasteczkach i wielkich miastach, o polityce i o ludzkich charakterach. Spotykamy się z różnymi światami i kulturami, poznajemy pokolenia Grecko-Serbskiej rodziny, którzy zmagają się z wojnami i walką o przetrwanie. "Ekaterini" to opowieść o pamięci, która jest głównym tematem książki. Marija Knežević stawia pytanie: po co jest dana pamięć? Czy żeby wiedzieć, do czego się tęskni? Czy żeby mieć świadomość, że "fasony kapeluszy się zmieniają, ale problemy pozostają niezmienne, jak stare przepisy"? Czy żeby umieć rozpoznawać to, co przeminie, od tego, co stałe?
Autorka pokazuje, że gwarantem stałości są "korzenie, z których się wywodzimy". Pamięć i język są tymi elementami, dzięki którym możliwa staje się realizacja starej sokratejskiej maksymy: "poznaj samego siebie". "Ekaterini" to poetycka opowieść o smaku morza śródziemnego i o posmaku nieuchronności przemijania. Rytmy życia wplecione w rytmy wojny. Mentalne podróże w przestrzeni i w czasie. Wśród zapachu morza, cytryn i pomarańczy rozgrywa się wojna powszechna i wojna pojedynczego życiorysu. Autorka pokazuje, że najważniejsza walka jest walką z własnym losem, gdzie siła pojedynczego życiorysu bywa ważniejsza nawet w obliczu konieczności dziejowej. "Ekaterini" to książka o tym, że miłość jest zwycięstwem w walce z losem. Miłość powszednia jak chleb. Mimo przeciwności losu, z jakimi borykają się bohaterowie, autorka uczy czytelnika patrzeć w niebo. W tej książce być może jest klucz do zrozumienia czym jest przemijanie. Marija Knežević to serbska pisarka, autorka wielu powieści i opowiadań. W swoich dziełach często porusza tematykę wojny i przemijania.