Michał Paweł Markowski - Pragnienie obecności. Filozofie reprezentacji od Platona do Kartezjusza

Pragnienie obecności: Podróż przez labirynt obrazów

"Pragnienie obecności. Filozofie reprezentacji od Platona do Kartezjusza" Michała Pawła Markowskiego to książka, która zaprasza czytelnika w fascynującą podróż przez historię myślenia o obrazie. Autor, odważnie i z niezwykłą erudycją, prowadzi nas przez meandry filozofii, teologii i teorii sztuki, ukazując ewolucję pojmowania reprezentacji od starożytności do czasów nowożytnych. Książka rozpoczyna się od starożytnej Grecji, gdzie słowo eidos kryje w sobie dwojakie znaczenie: kształt, który oglądają oczy ciała, oraz idea, dostępna jedynie dla oczu duszy. Platon, w swojej teorii idei, stawia znak równości między prawdziwym obrazem a ikoną, odróżniając go od eidolon - obrazu materialnego, który jedynie naśladuje rzeczywistość. Markowski śledzi ten spór, ukazując, jak opozycja eidolon - eikon, obecna u Platona, została przejęta przez Ojców Kościoła, a następnie przełożona na język nowożytnej teorii sztuki. Ten dylemat, obecny w kulturze europejskiej od wieków, wyznacza granice myślenia o widzialności. Z jednej strony, pociąga nas fizyczne piękno, forma, kształt, z drugiej zaś, wzmaga się tęsknota za doskonałością nieosiągalną dla ludzkiego oka - pięknem transcendentalnym, dostępnym jedynie dla duszy. W "Pragnieniu obecności" Markowski pokazuje, jak w kulturze europejskiej pragniemy "pozyskać" rzeczywistość, uwieczniając ją w obrazach. Jednocześnie zdajemy sobie sprawę z nieadekwatności każdego przedstawienia, z niemożliwości uchwycenia w obrazie istoty rzeczywistości. Ta fascynująca analiza, oparta o bogate źródła i klarowną prozę, sprawia, że "Pragnienie obecności" jest nie tylko świetnym wprowadzeniem w filozofię obrazu, ale również inspirującym studium naszego stosunku do rzeczywistości i jej representacji. Michał Paweł Markowski jest wybitnym polskim filozofem i teoretykiem sztuki, znanym z bardzo osobistego i intelektualnie prowokującego stylu pisania.