Miroslav Krleža - Dzienniki i eseje

W labiryncie Europy widzianej z marginesu - "Dzienniki i eseje" Miroslava Krleży

"Dzienniki i eseje" Miroslava Krleży to nie jest lektura łatwa ani przyjemna. To raczej intelektualne starcie, zaproszenie do labiryntu myśli, gdzie Europa, ten dom i więzień zarazem, jawi się w świetle ostrym, niepozbawionym goryczy i sceptycyzmu. Krleža, syn narodu zepchniętego na margines historii, patrzy na Europę z dystansu, z pozycji "zaścianka", który przez wieki doświadczał jedynie pogardy i obojętności ze strony wielkich centrów kultury i władzy. W esejach tych nie znajdziemy zachwytu nad europejską kulturą, nad jej osiągnięciami i dziedzictwem. Zamiast tego Krleža serwuje nam gorzką pigułkę prawdy o hipokryzji, imperializmie i przemocy, które od zawsze stanowiły integralną część europejskiej tożsamości. Jego krytyczny, pełen rezerwy stosunek do Zachodu nie jest jednak równoznaczny z odrzuceniem czy nienawiścią. Wręcz przeciwnie, w tekstach Krleży wyczuwalna jest tęsknota za prawdziwą wspólnotą, za Europą, która potrafiłaby przezwyciężyć swoje demony i stworzyć przestrzeń dla wszystkich swoich mieszkańców, bez względu na ich pochodzenie czy status.

Pomiędzy fascynacją a odrazą

"Dzienniki i eseje" to nieustanna gra kontrastów, balansowanie pomiędzy fascynacją a odrazą, podziwem a rozczarowaniem. Krleža z jednej strony dostrzega wielkość europejskiej myśli, jej wkład w rozwój cywilizacji, z drugiej zaś strony nie waha się obnażać jej słabości, jej mrocznych stron. Ten dualizm, ta ambiwalencja stanowi o sile i oryginalności jego pisarstwa. Eseje Krleży to nie tylko analiza europejskiej kondycji, to również próba zdefiniowania własnej tożsamości, tożsamości intelektualisty pochodzącego z peryferii, z miejsca naznaczonego przez historię i politykę. To głos ważny i aktualny również dzisiaj, w czasach rosnących napięć narodowych, w dobie kryzysu idei i wartości.

Myśleć o tym, co niewygodne

Lektura "Dzienników i esejów" nie należy do łatwych, wymaga skupienia i otwartości na inny punkt widzenia. To nie jest lektura dla tych, którzy szukają prostych odpowiedzi i pocieszenia. To raczej wezwanie do krytycznej refleksji nad kondycją współczesnego świata, nad miejscem jednostki w labiryncie historii i polityki. Krleža zmusza nas do myślenia o tym, co niewygodne, o tym, co chcielibyśmy przemilczeć. I właśnie dlatego warto sięgnąć po jego teksty. Miroslav Krleža, chorwacki pisarz, eseista i dramaturg, uznawany jest za jednego z najważniejszych intelektualistów XX wieku.

Wydawnictwo	Wydawnictwo Łódzkie
data wydania	1984 (data przybliżona)
ISBN	83-218-0295-8
liczba stron	575
słowa kluczowe	Jugosławia
kategoria	biografia/autobiografia/pamiętnik
język	polski