Paweł Jasienica - Tylko o historii

Zanurzmy się w odmęty przeszłości, trzymając w dłoniach kompas, którym jest „Tylko o historii” Pawła Jasienicy. Nie jest to jednak zwykły podręcznik historii, ani tym bardziej sucha kronika faktów. To zbiór czternastu esejów, niczym szlifowanych diamentów wydobytych z otchłani czasu, publikowanych pierwotnie na łamach czasopism, głównie „Twórczości”, w latach 1956-1961.
Każdy esej to intelektualna uczta, na której Jasienica, niczym mistrz ceremonii, prowadzi nas przez dzieje, nie ograniczając się do jednego okresu czy wydarzenia. Przemierzamy wieki, od czasów zamierzchłych, gubiąc się w meandrach średniowiecza, aż po burzliwy wiek XX i echa niedawno zakończonej drugiej wojny światowej. Jasienica nie poprzestaje jednak na suchym referowaniu faktów. Z wnikliwością godną najlepszego detektywa analizuje on dzieła historyczne, literackie, a nawet pamiętniki, wydobywając z nich to, co ukryte między wierszami. Z erudycją godną prawdziwego humanisty, snuje refleksje nad kondycją człowieka i społeczeństwa w obliczu nieustannie zmieniającej się historii. "Tylko o historii" to jednak coś więcej niż tylko analiza przeszłości. To również próba zrozumienia teraźniejszości, a może nawet i przyszłości. Jasienica z wnikliwością obserwuje współczesność, doszukując się w niej echa dawnych wydarzeń, analogii i przestrog. Odkrywa przed nami, że historia to nie tylko zbiór faktów, ale przede wszystkim proces, który nieustannie kształtuje naszą rzeczywistość. Nie stroni również od osobistych refleksji, wplatając we wnikliwe analizy wątki autobiograficzne, wspomnienia i przemyślenia. To właśnie te osobiste akcenty nadają esejom Jasienicy niepowtarzalny charakter i czynią z nich fascynującą podróż nie tylko przez historię, ale i przez umysł wybitnego intelektualisty. "Tylko o historii" to lektura wymagająca, ale i satysfakcjonująca. To zaproszenie do intelektualnej przygody, która skłania do refleksji, zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi na temat kondycji człowieka w obliczu nieustannie zmieniającej się historii. Paweł Jasienica to postać nietuzinkowa, historyk o szerokich horyzontach, obdarzony zmysłem obserwacji i talentem pisarskim.