Rita Gombrowicz - Gombrowicz w Europie: świadectwa i dokumenty 1963–1969

Ostatnia dekada geniusza – „Gombrowicz w Europie: świadectwa i dokumenty 1963–1969”

Wyobraź sobie kalejdoskop. W środku, zamiast barwnych szkiełek, migoczą urywki rozmów, fragmenty listów, strzępy wspomnień. Każdy obrót to inny głos, inna perspektywa, inny fragment układanki, która po złożeniu tworzy złożony obraz ostatnich lat życia Witolda Gombrowicza. Tak właśnie można opisać książkę „Gombrowicz w Europie: świadectwa i dokumenty 1963–1969”, którą z pietyzmem i oddaniem stworzyła Rita Gombrowicz, żona pisarza. Nie jest to typowa biografia snuta linearnym tokiem narracji. To raczej polifoniczna opowieść, w której głos autorki splata się z głosami przyjaciół, znajomych, krytyków, a nawet przypadkowo spotkanych osób. Rita Gombrowicz, niczym archeolog, z pietyzmem zbiera okruchy przeszłości, by zrekonstruować obraz życia męża w latach 1963-1969. Lata te, spędzone w Europie po dwóch dekadach emigracji w Argentynie, to czas intensywnej pracy twórczej, ale i narastających problemów zdrowotnych, a wreszcie – śmierci pisarza. Książka odsłania kulisy powstawania arcydzieł literatury. Z listów i zapisków Gombrowicza wyłania się obraz artysty bezkompromisowego, zmagającego się z ograniczeniami ciała i materii, a jednocześnie zachłannie chłonącego życie. Czytamy o jego refleksjach nad sztuką, o trudach pisania, o radościach i smutkach codzienności. Śledzimy jego podróż po Europie – od Francji, przez Niemcy, Włochy, aż po Berlin, gdzie osiadł na stałe. „Gombrowicz w Europie” to jednak nie tylko portret artysty. To również zapis przemian społeczno-kulturalnych zachodzących w Europie lat 60. XX wieku. W tle przewijają się wydarzenia polityczne, rewolucja obyczajowa, ferment intelektualny. Gombrowicz, uważny obserwator rzeczywistości, komentuje te zjawiska z właściwą sobie ironią i przenikliwością. Książka Rity Gombrowicz to lektura obowiązkowa nie tylko dla miłośników twórczości autora „Ferdydurke”, ale dla wszystkich, którzy chcą poznać bliżej jedną z najwybitniejszych postaci polskiej literatury XX wieku. To fascynująca podróż w głąb umysłu geniusza, ale i zapis pewnej epoki, która na zawsze odcisnęła piętno na obliczu Europy. Rita Gombrowicz, tworząc tę niezwykłą mozaikę wspomnień, oddała hołd mężowi i jednocześnie podarowała nam bezcenny klucz do zrozumienia jego życia i twórczości.