Robert Walser - Mikrogramy

Mikrogramy - ostatni taniec Roberta Walsera

"Mikrogramy" to nie tylko zbiór ostatnich tekstów Roberta Walsera, ale również symboliczne zwieńczenie jego fascynującego i skomplikowanego życia. Powstałe tuż przed załamaniem nerwowym, które pogrążyło go w dożywotnim pobycie w ośrodku dla psychicznie chorych, "Mikrogramy" stanowią refleksję nad twórczością i egzystencją pisarza. Robert Walser, podobnie jak bohater swojej debiutanckiej powieści "Rodzeństwo Tanner", był człowiekiem nieustannie poszukującym, zmagającym się z niezrozumieniem i samotnością. Był skromnym urzędnikiem, zafascynowanym rutynową pracą skryby, która w jego przypadku była swoistą formą "uzależnienia" od przepisywania dokumentów. Pisanie stało się dla niego podobnym automatyzmem - wyrazem wewnętrznego spokoju i ukojenia. Ten mechaniczny rytm wyraźnie odbija się w jego twórczości. Jednak z czasem "maszyna" Walsera zaczęła szwankować, a litery, które zawsze tak płynnie i z wdziękiem tańczyły na papierze, zatrzymały się w bezruchu. Walser w swoich listach pisał o "zmęczeniu ręki" - o kryzysie, który zmusił go do odnalezienia nowego języka. W ramach terapii Walser zaczął tworzyć "Mikrogramy" - miniaturowe zapiski na skrawkach papieru, wykonane niezwykle drobnym pismem. Przez wiele lat te zapiski pozostawały nieodczytane, uznawane za nieczytelne. Dopiero starania Jochena Grevena, Bernharda Echte i Wernera Morlanga pozwoliły na "odszyfrowanie" tego niezwykłego zapisu. Okazało się, że Walser nie szyfrował swoich tekstów, ale pisał w specyficznej odmianie niemieckiej grafii zwanej "Kurrent", charakteryzującej się uproszczonym zapisem liter, który w połączeniu z rozmiarem czcionki (1 milimetr) czynił teksty Walsera niemalże niemożliwymi do odczytania. "Mikrogramy" są świadectwem wewnętrznej walki Walsera z własnymi demonami, próbą uchwycenia ulotnej myśli w mikroskopijnej formie. To nie tylko literacki testament, ale i wyjątkowy przykład twórczości, która wymaga od odbiorcy wyjątkowej cierpliwości i wrażliwości. Robert Walser to jeden z najważniejszych pisarzy XX wieku, a jego twórczość do dziś fascynuje i inspiruje czytelników na całym świecie.