Sławomir Poleszak - Jan Tabortowski "Bruzda" 1906-1954

Jan Tabortowski "Bruzda" – Portret Niezłomnego Żołnierza

W gąszczu historii, pełnej zarówno chwały, jak i mroku, losy niektórych postaci jaśnieją niezwykłym blaskiem. Takim właśnie światłem emanuje postać majora Jana Tabortowskiego „Bruzdy”, której poświęcona jest książka Sławomira Poleszaka. To nie tylko sucha biografia zawodowego oficera Wojska Polskiego, ale przede wszystkim poruszający hołd złożony niezłomnemu żołnierzowi, którego życie stało się symbolem walki o wolność Ojczyzny w najczarniejszych czasach stalinizmu.

Autor, niczym cierpliwy kronikarz, prowadzi nas przez kolejne etapy życia „Bruzdy”, ukazując go jako człowieka z krwi i kości, zmagającego się z przeciwnościami losu, a jednocześnie niezachwianego w swoich przekonaniach. Poznajemy młodego Jana, kształtującego swój charakter w wojskowych koszarach, doświadczonego żołnierza kampanii wrześniowej, a wreszcie – legendę Polskiego Podziemia.

Książka ukazuje Tabortowskiego jako wybitnego stratega i dowódcę, który w konspiracji dał się poznać jako twórca skutecznie działającej partyzantki antykomunistycznej na terenie Łomżyńskiego. Pełniąc funkcję inspektora Inspektoratu III Łomżyńskiego, a następnie IV Suwalskiego Armii Krajowej, dał dowód niezwykłej odwagi, poświęcenia i oddania sprawie. Za męstwo na polu walki odznaczony został Krzyżem Walecznych i Krzyżem Virtuti Militari.

Po wkroczeniu Sowietów, aresztowany przez NKWD w 1945 roku, „Bruzda” nie poddał się. Ucieczka z rąk oprawców stała się początkiem nowego etapu walki. Odbudowując struktury konspiracyjne, stanął na czele oddziałów Armii Krajowej Obywatelskiej, kontynuując zbrojny opór przeciwko narzuconej władzy. Choć amnestia z 1947 roku dawała nadzieję na powrót do normalności, dla „Bruzdy” okazała się ona jedynie krótkotrwałym wytchnieniem.

Zagrożony aresztowaniem, w 1950 roku ponownie schodzi do podziemia. Ginie w walce z oddziałami UB 23 sierpnia 1954 roku w Przytułach, stając się symbolem niezłomnego ducha polskiego żołnierza, który do końca pozostał wierny złożonej przysiędze.

Książka Sławomira Poleszaka to nie tylko wstrząsająca opowieść o losach jednego człowieka, ale przede wszystkim ważny głos w debacie o powojennej historii Polski. To hołd złożony wszystkim „żołnierzom wyklętym”, którzy poświęcili życie w imię wolności i niepodległości. To także przypomnienie o tym, że odwaga i poświęcenie zasługują na pamięć, a prawda historyczna – na odkrywanie.

Sławomir Poleszak to historyk specjalizujący się w dziejach najnowszych Polski, a w szczególności w tematyce polskiego podziemia niepodległościowego w XX wieku.