Stanisław Ignacy Witkiewicz - Pragmatyści. Sztuka w trzech aktach

"Pragmatyści" - Witkacego teatr absurdu

"Pragmatyści" to debiutancka sztuka Stanisława Ignacego Witkiewicza, która wstrząsnęła polską sceną teatralną w 1921 roku. Ten krótki, trzyaktowy dramat, w swojej esencji jest doskonałym przykładem teatru absurdu, przenoszącym widza do świata groteski i bezsensu. Głównym bohaterem jest Plasfodor Mimęcki, postać wypalony intelektualista, który utracił sens życia i zmaga się z rozpaczą w świecie pozbawionym wartości. Jego ukochana, Mamalia, pomimo psiej wierności, jest głupia i niema, co jeszcze bardziej pogłębia jego poczucie beznadziei. Na scenę wkracza Franz von Telek, uosobienie życiowego entuzjazmu, który próbuje wyciągnąć Plasfodora z jego izolacji. Wspólnie z Chińską Mumią, przedstawioną jako tajemnicza postać z przeszłości, wplątują Plasfodora w grę pozorów, w której rzeczywistość jest kwestionowana, a każda prawda ma swój zaprzeczający jej odpowiednik. W "Pragmatystach" wszystko jest iluzją, a postaci jedynie widmami powstającymi w umyśle Plasfodora. Sztuka kończy się zaskakującą woltą, gdzie wszyscy znikają oprócz Franza, który okazuje się jedyną realną postacią, ale i to zostaje podważone przez dwójkę niepewnych żandarmów. Witkacy w "Pragmatystach"
bezlitośnie krytykuje ludzkie pragnienia, pokazując ich bezsensowność i prowadząc widza przez labirynt absurdalnej rzeczywistości.
Stanisław Ignacy Witkiewicz, znany również jako Witkacy, był polskim pisarzem, malarzem, filozofem i dramaturgiem, który w swojej twórczości łączył elementy groteski, absurdu i nihilizmu.