Stanisław Jastrzębski - Oko w oko z banderowcami

Oko w oko z widmem historii: "Oko w oko z banderowcami" Stanisława Jastrzębskiego

Zanurzenie się w otchłań historii bywa doświadczeniem bolesnym. Szczególnie, gdy dotykamy wydarzeń naznaczonych piętnem niewyobrażalnego okrucieństwa, a rany przeszłości wciąż nie do końca się zagoiły. Tak właśnie jest w przypadku książki "Oko w oko z banderowcami" – świadectwa Stanisława Jastrzębskiego, który na własne oczy widział piekło zgotowane Polakom na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej podczas II wojny światowej. Jastrzębski nie serwuje nam suchej relacji historycznej. Wręcz przeciwnie, otwiera przed nami drzwi do świata, który brutalnie przerwała wojenna zawierucha. To świat dzieciństwa spędzonego w województwie stanisławowskim, gdzie Polacy i Ukraińcy żyli obok siebie, nie przeczuwając nadchodzącej burzy. Burzy, która rozpętała się z przerażającą siłą, gdy na scenę wkroczyły bandy UPA, siejąc terror i śmierć wśród ludności polskiej. Autor, będąc wówczas nastolatkiem, wraz z rówieśnikami stanął do nierównej walki o przetrwanie. W szeregach samoobrony, a później Armii Krajowej, stał się mimowolnym świadkiem bestialstwa, jakiego dopuszczali się ukraińscy nacjonaliści. Jego słowa, przesiąknięte bólem i goryczą, malują przed nami obrazy trudne do zniesienia. Obrazy mordowanych sąsiadów, palonych wsi, strachu w oczach kobiet i dzieci. Jednak "Oko w oko z banderowcami" to nie tylko kronika zbrodni. To przede wszystkim hołd złożony ofiarom rzezi wołyńskiej, próba ocalenia od zapomnienia ich tragicznych losów. To również głos młodego pokolenia, które zmuszone zostało do zbyt szybkiego dojrzewania w cieniu śmierci. Jastrzębski, posiłkując się własnymi wspomnieniami oraz relacjami innych świadków tamtych wydarzeń, tworzy przejmujący dokument, który wykracza poza ramy zwykłej książki historycznej. To świadectwo autentyczne, przejmujące do głębi, zmuszające do refleksji nad naturą ludzką i ceną, jaką przychodzi płacić za nienawiść. Choć lektura "Oko w oko z banderowcami" nie należy do łatwych, to jednak warto się z nią zmierzyć. To lektura bolesna, ale i potrzebna, by zrozumieć skomplikowane losy Polaków i Ukraińców, a przede wszystkim oddać hołd tym, którzy stali się ofiarami tej tragicznej karty historii. Stanisław Jastrzębski, sam będąc uczestnikiem opisywanych wydarzeń, nadaje im niezwykle osobisty i emocjonalny charakter, czyniąc z "Oko w oko z banderowcami" lekturę w szczególnosci poruszającą.