Stanisław Lem - Pokój na Ziemi

Księżycowa odyseja rozdwojonego umysłu: "Pokój na Ziemi" Stanisława Lema

Wyobraź sobie Ziemię przyszłości, gdzie pokój wisi na włosku, a jego gwarantem jest... Księżyc. Brzmi absurdalnie? Właśnie w taką rzeczywistość, pełną ironii i gorzkiego humoru, zabiera nas Stanisław Lem w swojej powieści "Pokój na Ziemi". Naszym przewodnikiem po tym groteskowym świecie jest nie kto inny jak Ijon Tichy – słynny kosmiczny podróżnik, którego kolejne perypetie śledziliśmy już w "Dziennikach gwiazdowych" i "Kongresie futurologicznym". Tym razem jednak Tichy staje przed zadaniem, które wystawi na próbę nie tylko jego spryt i odwagę, ale i... zdrowie psychiczne. Ziemskie mocarstwa, pragnąc zapewnić sobie "wieczny pokój", postanowiły pozbyć się arsenałów broni w sposób co najmniej oryginalny - wystrzeliwując je na Księżyc. Zakładano, że broń sama w sobie nie stanowi zagrożenia, a odizolowana od ludzkich rąk będzie po prostu... rdzewieć w bezruchu. Szybko okazuje się jednak, że Księżyc skrywa w sobie więcej tajemnic, niż mogłoby się wydawać. Na srebrnym globie zaczynają dziać się rzeczy co najmniej niepokojące. Zaniepokojone rządy powierzają Tichemu tajną misję: ma on zbadać, co tak naprawdę dzieje się na Księżycu. Niestety, już na początku wyprawy dochodzi do wypadku, w wyniku którego dochodzi do rozcięcia spoidła wielkiego mózgu bohatera. Tichy, dotąd logicznie myślący i opanowany, staje się rozchwiany emocjonalnie, a jego osobowość ulega rozszczepieniu. "Pokój na Ziemi" to powieść wielowątkowa i wielopłaszczyznowa. Znajdziemy tu elementy political fiction, satyry społecznej, a nawet groteski. Lem z właściwym sobie mistrzostwem wyśmiewa ludzką naiwność, pogoń za władzą i militaryzm. Pokazuje, że nawet najszlachetniejsze intencje mogą prowadzić do katastrofalnych skutków, a pokój zbudowany na fundamencie strachu i przemocy jest niczym więcej jak iluzją. "Pokój na Ziemi" to ostatnia z dużych powieści Lema z Ijonem Tichym w roli głównej, będąca jednocześnie doskonałym podsumowaniem jego twórczości - pełna ironii, błyskotliwych spostrzeżeń i gorzkiej refleksji nad kondycją ludzkości. Stanisław Lem, uznawany za jednego z najwybitniejszych pisarzy science fiction XX wieku, w swoich książkach nie tylko kreował wizjonerskie światy, ale przede wszystkim zmuszał do myślenia, prowokując do dyskusji o miejscu człowieka we wszechświecie i jego odpowiedzialności za przyszłość.