Tadeusz Drewnowski - Porachunki z XX wiekiem

Porachunki z XX wiekiem: Przejście od Nadziei do Uciesznych Historyjek

"Porachunki z XX wiekiem" Tadeusza Drewnowskiego to nie tylko zbiór esejów, ale swoisty testament literacki autora. Książka jest refleksją na temat XX wieku, przefiltrowaną przez pryzmat doświadczeń autora, który jako przedstawiciel "wojennego pokolenia" (urodzonego w latach dwudziestych), nosił w sobie młodzieńcze nadzieje, które z biegiem czasu ustąpiły miejsca "porachunkom" z minionymi czasami. Drewnowski, poprzez swoje teksty, prowadzi czytelnika przez meandry polskiej literatury XX wieku. Odważnie stawia pytania o rolę i znaczenie poszczególnych twórców, analizując ich dzieła i wpływ na kształtowanie świadomości narodowej.
Z jednej strony, czytelnik ma okazję zanurzyć się w głębokie analizy dzieł takich autorów jak: Józef J. Szczepański, Gustaw Herling-Grudziński, Jarosław Iwaszkiewcz, czy Witold Gombrowicz. Drewnowski nie stroni od kontrowersji, wnikliwie analizując "Ślub" Gombrowicza, i śmiało stawiając pytania o moralny i literacki status pisarzy związanych z okres wojny. Z drugiej strony, "Porachunki..." to także rozważania o zmieniającym się obraz literatury w kontekście historyczno-społecznym. Drewnowski odważnie stawia tezę o "demokratyzacji" literatury polskiej, analizując losy koncepcji "polskiego everymana" i jego ewolucji od Mickiewicza do Miłosza i Jana Pawła II. W swojej analizie nie omija zjawiska "średniej literatury w średnim wieku" i jej związku z "przemianami trzech "Parnasów bis"". "Porachunki z XX wiekiem" to książka napisana językiem jasnym, a zarazem bogatym w niuanse i refleksje. Drewnowski, choć rozczarowany niezrealizowanymi nadziejami, nie rezygnuje z humoru i ironii. W swoich "uciesznych historyjkach", napisanych z dystansem, pokazuje czytelnikowi, że historia to ciagły proces odkrywania i interpretacji, a "porachunki" z minionymi czasy to nieunikniony element istnienia człowieka. Tadeusz Drewnowski, znany badacz literatury polskiej, był autorem licznych publikacji na temat twórczości polskiej i światowej, a "Porachunki z XX wiekiem" stanowią ważny element jego bogatego dziedzictwa literackiego.