Tadeusz Różewicz - Czas, który idzie

Czas, który idzie - Tadeusz Różewicz: Poezja jako wyjście z beznadziei

"Czas, który idzie" to poetycki manifest Tadeusza Różewicza, który w brutalnej szczerości ukazuje traumę po II wojnie światowej i jej wpływ na człowieka. W tomie tym Różewicz rozprawia się z pytaniami o sens istnienia, o pustkę i beznadzieję, które towarzyszą jednostce po traumatycznych przeżyciach.
Nieustanny lęk, poczucie zagrożenia to dominujące motywy utworów. "Tyś się odgrodził od świata trwogą ogromną i ssącą / że ludzie wtargną do źródła i czyste wody roztrącą" - to zdanie ukazuje lęk przed ingerencją w intymność, przed zniszczeniem czystości i niezależności. W wierszach Różewicza odnajdziemy także obraz człowieka zamkniętego w sobie, który dąży do odcięcia się od świata. "Wejdź w siebie i zobacz w pustce wszystko umiera / uciekaj stąd uciekaj rzeczywistość ramiona otwiera".
Różewicz nie szuka jednak w poezji utrwalenia rozpaczy. On oferuje nam wyjście z niej. Czas, który idzie, to czas zmian, czas odrodzenia. W wierszach pojawią się nuty nadziei, a w frazie "Czas który idzie jest piękniejszy ludzie nie będą umierali jak larwy komunizm ludzi podniesie obmyje z czasów pogardy" odnajdziemy przekonanie o możliwości budowania lepszej przyszłości. "Czas, który idzie" to nie tylko poezja o traumie wojny, ale również o potrzebie wspólnoty, o poszukiwaniu sensu w życiu. Tadeusz Różewicz, którego głos był jednym z najważniejszych w polskiej literaturze po II wojnie światowej, w tym tomie w bezkompromisowy sposób ukazuje wspólne doświadczenie pokolenia skazanego na życie w cieniu wojny.