Vladimir Nabokov - Pamięci, przemów: Autobiografia raz jeszcze

"Pamięci, przemów" to nie tylko tytuł autobiografii Vladimira Nabokova, to zaklęcie, które przywołuje przeszłość z mistrzowską precyzją i zmysłowością. To klucz otwierający drzwi do labiryntu jego twórczości, ukazujący echa przeżyć autora wplecione w losy bohaterów jego powieści i opowiadań. To wreszcie szansa, by spotkać Nabokova bez maski, wsłuchać się w jego refleksje, które rzucają nowe światło na jego fikcyjne światy. Niech jednak czytelnik nie da się zwieść pozornej prostocie formy. Ta autobiografia to literacki majstersztyk, utkana z elegancji, wysmakowania i mistrzowskich chwytów. Pełno tu fałszywych tropów i pułapek zastawionych na nieuważnych, bo Nabokov bawi się konwencją, zaciera granice między prawdą a fikcją. Wspomnienia przeplatają się z literackimi reminiscencjami, a "prafabryka" jego twórczości odsłania mechanizmy kreacji. "Pamięci, przemów" to podróż do krainy dzieciństwa, utraconego raju, do którego autor bezustannie próbuje powrócić. Jedną ze ścieżek wiodących do Edenu jest literatura – wyrafinowana, zmysłowa i niezwykle skuteczna w przywoływaniu obrazów przeszłości. Czas, w który Nabokov deklaruje brak wiary, jawi się tu jako więzienie o nieprzeniknionych murach. Wydana w 2004 roku przez Muzę książka, to ostateczna, dopracowana wersja autobiografii, jedno z najważniejszych dzieł w dorobku autora. To literacki testament, w którym z mistrzowską precyzją odtwarza on pejzaże pamięci, ukazując potęgę i ulotność minionego czasu. Vladimir Nabokov - mistrz słowa, który potrafił z precyzją entomologa i wrażliwością poety uchwycić piękno i kruchość ludzkiego doświadczenia.