Wacław Forajter - Kolonizator skolonizowany. Przypadek Sygurda Wiśniowskiego

Kolonizator skolonizowany. Przypadek Sygurda Wiśniowskiego - podróże przez pryzmat idei

W książce "Kolonizator skolonizowany. Przypadek Sygurda Wiśniowskiego" Wacław Forajter podejmuje fascynujące zagadnienie: jak podróżujący Polacy XIX wieku postrzegali inne kultury, szczególnie te "egzotyczne", i jak ich spojrzenie kształtowało ich własną tożsamość wobec Europy Zachodniej i Rosji. Sygurd Wiśniowski, bohater książki, przemierzył niemal pół globu, zostawiając po sobie bogate dziedzictwo literackie w postaci powieści i reportaży. Jego twórczość, pełna nostalgii za konserwatywnym modelem polskości, odzwierciedlała także fascynację wartościami nowoczesnego kapitalizmu: indywidualnym wysiłkiem, znaczeniem własności prywatnej, modernizacją. Wiśniowski był zafascynowany dominującymi wówczas prądami myśli: ewolucjonizmem, progresywizmem, liberalizmem, dyskursem rasowym, które odcisnęły swoje piętno na jego twórczości. Fabuły osadzone w egzotycznych zakątkach świata, często na antypodach cywilizowanego świata, nadały polskiej literaturze lat 70. XIX wieku nową jakość. Książka Forajtera analizuje jednak nie tylko twórczość Wiśniowskiego, ale również jego postawę wobec kolonializmu. Pisarz potępiał półniewolniczą pracę i hierarchie rasowe panujące w koloniach, jednak jednocześnie, uznając wyższość cywilizacji europejskiej nad innymi kulturami, nie potępił jednoznacznie procesów prowadzących do upadku rdzennych mieszkańców Australii i Ameryki Północnej. Co więcej, popierał ekspansję białych osadników i hodowców. Wacław Forajter, stosując narzędzia z zakresu teorii postkolonialnej, historii idei, antropologii i literaturoznawstwa, ukazuje złożoność i sprzeczności w poglądach Wiśniowskiego, zapraszając czytelnika do refleksji nad specyfiką polskiej kultury XIX wieku. Książka "Kolonizator skolonizowany" stanowi doskonałe źródło wiedzy dla studentów literaturoznawstwa i historii, a także dla każdego, kto chce zgłębić fascynujący świat idei i podróży w XIX wieku. Wacław Forajter jest autorem cenionych prac z zakresu literatury i historii idei, w których z zaangażowaniem i erudycją bada polską kulturę i jej wpływ na kształtowanie tożsamości narodowej.