Władimir Zazubrin - Drzazga: Opowieść o Niej i o Niej

Drzazga: Opowieść o Niej i o Niej - Władimir Zazubrin

"Drzazga" to powieść o mrocznej stronie rewolucji, która wstrząsa i nie pozwala o sobie zapomnieć. Władimir Zazubrin, w tej napisanej w 1923 roku opowieści, wciela się w skórę Andrieja Srubowa, przewodniczącego gubernialnej Komisji Nadzwyczajnej do Walki z Sabotażem i Kontrrewolucją - osławionej Czeki. Srubow, inteligentny i ambitny, próbuje usprawiedliwić swoje działania - masowe mordy, które stają się jego codziennością. Dla niego to konieczność, wymóg nieubłaganej logiki rewolucji, której pragnie być nieugiętym strażnikiem, usuwać z jej drogi śmieci. Jednak kontakt z krwią i cierpieniem rozstrzeliwanych go gnębi. Wciąż pojawia się pytanie: czy warto? W końcu Srubow zaczyna snuć marzenia o zautomatyzowaniu procesu eliminacji wrogów rewolucji - marzenia, które okazują się prorocze. W walce z własnym sumieniem i poczuciem przyzwoitości, Srubow pogrąża się w szaleństwie. Traci żonę, a jego ojciec zostaje rozstrzelany z wyroku dawnego kolegi czekisty. Tragedia dotyka również jego życie prywatne, pozostawiając go w coraz większej izolacji. "Drzazga" to nie tylko portret psychologiczny Srubowa, ale też wstrząsający obraz działalności Czeki. Zazubrin bez ogródek pokazuje procedury zbrodni: donosy, przesłuchania, obławy, rozstrzeliwania. W otwarty sposób przedstawia typowe cechy czekistowskich oprawców: alkoholizm, epilepsję, a także swoisty wampiryzm, uzależnienie od krwi.
Zazubrin nie stroni od wstrząsającej prawdy o wampiryzmie czekistów: "na krwi" pomieszały się ich zmysły. Zazubrin nie ocenia, nie potępia. Prezentuje jedynie mroczną rzeczywistość, która go otacza. Po napisaniu "Drzazgi", w roku 1937, został aresztowany i rozstrzelany. Powieść, która zajrzała w głębiny fabryki śmierci, pojawiła się po raz pierwszy w roku 1989, na łamach pisma "Sibirskije Ogni". "Drzazga" stała się rewelacją, a Zazubrin został odkryty na nowo jako wybitny pisarz rosyjskiej literatury. Władimir Zazubrin, choć niewiele publikował, swoją twórczością wstrząsnął światem, odkrywając prawdę o rewolucji, której ciemne strony starano się ukryć przed światem.