Władysław Gębik - Z diabłami na ty

"Z diabłami na ty" to wstrząsające świadectwo Władysława Gębika, biologa z wykształcenia, który z nauczyciela w przedwojennym Gimnazjum Polskim w Bytomiu i Kwidzynie, stał się więźniem obozów koncentracyjnych w Tapiau, Hohenbruch, Stutthof, Sachsenhausen i przede wszystkim Gusen. Książka, będąca zapisem przeżyć obozowych, to nie tylko chronologia dramatycznych wydarzeń, ale przede wszystkim głęboka refleksja nad człowieczeństwem wystawionym na ekstremalną próbę. Autor z analitycznym zacięciem obserwuje zachowania ludzi uwikłanych w walkę o przetrwanie, zadając pytania o granice wytrzymałości i cenę wolności. Wspomnienia Gębika wykraczają jednak poza ramy indywidualnego doświadczenia. "Z diabłami na ty" ukazuje losy przedwojennych działaczy na Śląsku Opolskim i w Prusach Wschodnich, zaangażowanych w walkę z germanizacją. Spojrzenie pedagoga, jakim był autor, skupia się również na kwestiach wychowawczych w kontekście odbudowy powojennej Polski. W murach obozu, wśród „Uniwersytetu Chodzonego", rodzi się dyskusja o kształcie przyszłej ojczyzny i wartościach, jakimi powinna się kierować. "Z diabłami na ty" to nie tylko lektura o historii, ale przede wszystkim o kondycji człowieka w obliczu nieludzkich doświadczeń. To książka pełna emocji, zmuszająca do przemyśleń i stanowiąca cenny przyczynek do historii ruchu oporu w obozach koncentracyjnych. Władysław Gębik, świadomy zagrożenia ze strony Niemiec, wybrał pracę w szkołach na terenach zamieszkałych przez ludność polską narażoną na germanizację, co świadczy o jego głębokim patriotyzmie.