Wojciech Kalwat - Legendy świętokrzyskie

W głąb świętokrzyskich legend: od mrocznych opowieści po prawdziwe ślady przeszłości

Książka "Legendy świętokrzyskie", wydana przez Wojewódzki Dom Kultury w Kielcach, to fascynująca podróż w głąb tajemniczego świata ludowych opowieści. Zebrane w niej artykuły autorstwa historyków, antropologów, etnologów, archeologów i językoznawców odkrywają przed czytelnikiem nie tylko urocze historie, ale przede wszystkim ich głębokie znaczenie historyczne i kulturowe. Publikacja zaczyna się od precyzyjnej definicji legendy, ukazując jej specyficzny język i rodzaj przekazu. Następnie autorzy skupiają się na analizie legend najbardziej charakterystycznych dla regionu świętokrzyskiego. W części "Wokół Kielc i Łyśca" poznajemy tajemnicę pochodzenia nazwy Kielc, a także rozważania na temat legend związanych z górą Łysiec. Fascynująca opowieść o węgierskim królewiczu Emeryku i jego darze dla czarnych mnichów z Łysej Góry dodaje legendom wymiar historyczny. Książka nie zapomina też o mrocznych wątkach świętokrzyskich legend, mówiąc o czarownicach, złych mocach i walce z szatanem, który zostawia po sobie głazy z odciśniętymi czarczymi pazurami. Odrębny rozdział poświęcono zbójom świętokrzyskim, w tym legendzie o Madeju i zbóju Kaku, który był jedynie miejscowym czarnym charakterem. Autorzy wskazują na istnienie nie tylko legendarnych zbojów, ale i autentycznych rozbójników, a nawet zaintrygowują możliwością pochodzenia Kuby Rozpruwacza z tych stron.
Książka skupia się również na lokalnych legendach, takich jak historia kapliczki na Górze Perzowej, będącej efektem zarazy i ludowej pobożności, czy legenda o lochach chęcińskiego zamku, która znajduje potwierdzenie w badaniach archeologicznych. Nie brakuje także wątków tatarskich związanych z Sandomierzem, a także interpretacji podania o Walgierzu Udałym, którego literacką wizję stworzył Stefan Żeromski. "Legendy świętokrzyskie" to niezwykle ciekawa i cenna publikacja, która pokazuje, że legendy nie są tylko prostymi bajkami dla turystów. To głęboko zakorzenione w historii i kulturze opowieści, które odzwierciedlają pamięć pokoleniową i pokazują nam, jacy byliśmy i jak myśleliśmy.
Wojciech Kalwat, redaktor książki "Legendy świętokrzyskie", jest znanym historykiem i badaczem regionu świętokrzyskiego.